Melancholie I beschrijft een dag uit het leven van landschapsschilder Lars Hertervig (1830-1902), die uitgroeide tot een van de meest gerenommeerde schilders van Noorwegen. Lars Hertervig, student aan de kunstacademie in Düsseldorf, is verlamd door zorgen over zijn talent en wordt overweldigd door de liefde voor de dochter van zijn hospita, Helene Winckelmann.
Onderwerp
Hertervig, Lars
Titel
Melancholie I
Auteur
Jon Fosse 1959-
Vertaler
Edith Koenders Adriaan van der Hoeven
Taal
Nederlands
Oorspr. taal
Noors
Oorspr. titel
Melancholia I
Uitgever
Zaandam: Uitgeverij Oevers, 2018
319 p.
ISBN
9789492068217 (paperback)

Besprekingen

Een glimp van het goddelijke

Roman. Melancholie I is een evenement voor de liefhebbers: eindelijk weer een Nederlandse vertaling van Jon Fosse. De Noor is al járen een topkandidaat voor de Nobelprijs.

De jonge Noorse schilder Lars Hertervig is in de leer op de kunstacademie van Düsseldorf. Wanneer hij wat te veel interesse toont voor Helene, de 15-jarige dochter van zijn hospita, wordt hij op straat gezet. Dwalend door de stad, op een herfstdag in 1853, denkt Hertervig aan Helene in haar strakke witte jurk, aan zijn vader, aan zijn toekomst als schilder. Is hij wel zo veelbelovend als hij denkt, of ziet hij 'te veel om te kunnen schilderen'? Houdt Helene wel echt van hem?

Drie jaar later, op 24 december 1856, zit Hertervig in een gesticht in Noorwegen. Hij kampt met waanvoorstellingen en hoort stemmen, en hij mag niet werken terwijl hij in behandeling is. Hij wil ontsnappen, om te kunnen schilderen en Helene te zien, maar hij twijfelt aan alles: 'Ik zal naar je toekomen, of ik zal je beeld wegschilderen'.

Hertervig, een historische figuur die leefde van 1830 tot 1902, verwierf postuum bekendheid met zijn mystieke landschappen in olieverf.

Herhalingen

Lees verder

Contactgestoord en getalenteerd

In een manische monoloog brengt de Noorse toneelschrijver Jon Fosse de schizofrene landschapsschilder Lars Hertervig tot leven.

Altijd op zoek naar het ongebruikelijke. Zo typeert Karl Ove Knausgård in het vijfde deel van zijn autobiografische romancyclus Mijn strijd de literatuurdocent die hij als 19-jarige student in het Noorse Bergen had, Jon Fosse (1959), die hij ook zorgvuldig observeerde: 'Terwijl de manier waarop hij zijn hoofd bewoog - schoksgewijs, als een vogel bijna, alsof hij verrast over iets was of hem net iets te binnen schoot - en de manier waarop hij sprak - aarzelend, vol pauzes, gestamel, gekuch, gegnuif, af en toe met een plotselinge diepe zucht - nervositeit en gespannenheid uitstraalden, klonk wat hij zei op een heel andere manier vol zekerheid. Hij was absoluut overtuigd, er was geen twijfel mogelijk: in wat hij nu zei, had hij gelijk.'

Daar kunnen we ons wel iets bij voorstellen, nu van de beroemde toneelschrijver Jon Fosse, de Nobelprijskandidaat die sinds 2011 een ere-residence bewoont op het terrein van het Koninklijk Paleis in Oslo, de oudere roman Melancholie I (199…Lees verder

Biografische roman over de Noorse landschapsschilder Lars Hertervig (1830-1902). De auteur (1959), begonnen als toneelschrijver, is in Nederland weinig bekend. Niettemin werd deze roman, geschreven in 1995, door Die Zeit uitgeroepen als een van de beste naoorlogse boeken. In 1853 ligt Hertervig op bed in zijn huurkamer in Düsseldorf, waar hij aan de kunstacademie studeert. Zijn gedachten draaien in steeds dezelfde paralyserende cirkels; hij maakt zich zorgen om de waardering van zijn docent voor zijn werk en hij is geobsedeerd door zijn verliefdheid voor de vijftienjarige dochter van zijn hospita. Die obsessie leidt ertoe dat de familie hem wegstuurt. Hij belandt in een kunstenaarscafé, maar wordt bespot door zijn medestudenten. Wanhopig probeert hij zijn kamer weer in te komen. De schilder leed aan een psychische stoornis, werd opgenomen in een inrichting en stierf uiteindelijk berooid. De auteur schreef een indringend boek over de onbeheersbare gedachtestroom van zijn hoofdpersoon, …Lees verder

In de ban van een monomaan genie

Jon Fosse verwoordt de obsessie en neergang van de 17de-eeuwse landschapsschilder Lars Hertervig.

In Nederland kennen we ze misschien niet zo goed, de Noorse landschapsschilders uit de negentiende eeuw, maar mensen als Dahl, Tidemand en Hans Gude worden tot de top van de Europese romantische schilderkunst gerekend. Ook de merkwaardige schilder Lars Hertervig (1830-1902) hoort huis in dat rijtje, maar vormt er toch ook weer een uitzondering op, hij schilderde namelijk geen realistische maar fantastische landschappen, sprookjesachtige verbeeldingen van zijn eigen gewaarwordingen. Hertervig was het schoolvoorbeeld van de romantische waanzinnige hongerkunstenaar, een vreemde geest, schizofreen, monomaan, straatarm. Afkomstig uit een milieu van quakers was hij bovendien opgezadeld met religieuze en morele frustraties, die misschien niet zozeer zijn werk als wel zijn sociale leven sterk beïnvloedden.

De Noorse schrijver Jon Fosse, ook wel de Noorse Beckett genoemd, wijdde in de jaren negentig van de vorige eeuw twee romans aan hem, 'Melancholia I' en 'II' getiteld, ook al…Lees verder

Over Jon Fosse

CC-BY-SA-3.0 - Foto van/door "Knut A. Syed (KAS)"

Jon Fosse (Haugesund, 29 september 1959) is een Noorse schrijver. Hij groeide op in Strandebarm in Kvam in de provincie Hordaland. Hij schrijft hoofdzakelijk in Nynorsk.

Loopbaan

Aanvankelijk publiceert Jon Fosse alleen poëziebundels en romans. De laatste jaren schrijft hij overwegend voor toneel. Zijn toneelstukken worden over de hele wereld gespeeld. In het jaar 2000 zijn drie van zijn stukken bij de belangrijke Duitstalige gezelschappen geënsceneerd: bij de Salzburger Festspiele, bij de Berliner Schaubühne en aan het Deutsches Theater Berlin, bij het Thalia Theater in Hamburg en bij het Schauspielhaus in Zürich. De naam, De nacht zingt haar lied, Het kind. De Münchner Kammerspiele bracht in 2002 Droom in de herfst uit.

De schrijversgeneratie waartoe Jon Fosse behoort, introduceert in de jaren tachtig in Noorwegen het postmodernisme. Deze literaire stroming stelt zich bewust tegengeste…Lees verder op Wikipedia